Filosofie

De term filosofie of 'wijsbegeerte' komt uit het klassieke Grieks en betekent 'liefde (filia = vriendschap,fileo = liefde, kus) voor of streven naar kennis of wijsheid (sofia). De beoefenaar van de filosofie wordt filosoof of wijsgeer genoemd.

De definitie van filosofie vormt zelf een filosofisch probleem. Maar om het concept te introduceren kunnen we zeggen datfilosofie (ongeveer) de studie is van de betekenis en de geldigheid van ons geloof inde algemeenste, universeelste kanten aan dingen. Deze studie wordt niet uitgevoerd met behulp van experimenten of zorgvuldigewaarneming, maar eerder door problemen zorgvuldig te formuleren, daar dan oplossingen voor te zoeken, argumenten voor dieoplossingen aan te dragen en een dialectiek over al het voorgaande aan tegaan.

Een belangrijk onderwerp dat de filosofie deelt met de wiskunde is de logica dit maakt dat de filosofie in veel opzichten een veel exactere wetenschap is dan veelal wordt gedacht.

Westerse en Oosterse filosofie

Over de gehele wereld hebben mensen dezelfde vragen gesteld, en filosofische tradities gebouwd voortbordurend op elkaars werk.Filosofie kan ruwweg ingedeeld worden naar geografische en culturele regio's. De term "filosofie" in een Europese of Amerikaanseacademische context refereert in het algemeen aan de filosofische tradities van de westerse beschaving, soms ook de westersefilosofie genoemd. In het westen wordt de term oosters filosofie meestal gebruikt als omvattende term om de filosofische tradities van Azië en het oosten aan te duiden.

Westerse filosofie

De westerse filosofische traditie begon met de Griekse en ontwikkelde zichvan hieruit in de hedendaagse. Beroemde westerse filosofen zijn onder meer Plato , Aristoteles , Augustinus , Thomas vanAquino , Jean-Jacques Rousseau , René Descartes , David Hume , Immanuel Kant , GeorgHegel , Friedrich Nietzsche , en Ludwig Wittgenstein .

Oosterse filosofie

Beroemde oosterse filosofen zijn onder andere Shankara , Boeddha , Bodhidharma , Lao Zi , Confoecius , Zhuang Zi en meer recent Mao Zedong en Meher Baba . Dit artikel behandelt voornamelijk de westerse filosofische traditie, voor meer informatieover oosterse filosofieën raadplege men het artikel over oosterse filosofie .

Algemeen

In het dagelijks spraakgebruik wordt de term filosofie gebruikt om elke vorm van wijsheid of wijsheidsbetrachting aan tegeven, of om iemands levensbeschouwing aan te duiden (zoals in "iemands levensbeschouwing") of iemands uitgangspunten (zoals in"het sluit niet aan op de filosofie achter dit plan"). Dit verschilt van de academische context, zoals deze in dit artikelgehanteerd wordt.

Oorsprong

Oorspronkelijk betekende filosofie eenvoudig: "liefde voor wijsheid". Het woord is samengesteld uit "filo", afkomstig van hetGriekse philein, dat liefhebben betekent, en het Griekse "sofia", wat wijsheid betekent. Filosoof verving het woordsofist, wat gebruikt werd om "wijze mannen", of onderwijzers in de retorica aan te geven. Enkele van de vroege sofisten waren wat we nu filosofen zouden noemen. In de dialogen vanPlato stelt Socrates vaak filosofen tegenover sofisten, die Socrates karakteriseert al oneerlijk doordat ze hun onwetendheidcamoufleren achter woordspel en vleierij, en anderen overtuigen van wat onwaar en zonder grond is. "Sofist" is hierdoor nogsteeds een minachtende uitdrukking voor hen die anderen overtuigen in plaats van redeneren.

De introductie van de term "filosofie" werd toegeschreven aan de Griekse denker Pythagoras  : "De vita et moribus philosophorum", I, 12; Cicero :"Tusculanae disputationes", V, 8-9). Deze verwijzing is waarschijnlijk gebaseerd op een verloren gegaan werk van Herakleides Pontikos , eenleerling van Aristoteles . Het wordt beschouwd als deel van de wijdverspreidePythagoreische legenden uit die tijd. In werkelijkheid werd de term "filosofie" niet gebruikt tot ver voor Plato .

Het domein van filosofie bestond uit "alle intellectuele inspanningen". Het heeft sinds lang de betekenis van de studie vanabstracte niet-experimentele intellectuele inspanning. In feite, zoals in het begin van dit artikel reeds werd opgemerkt, is"filosofie" een notoir lastig te definiëren begrip en de vraag "wat is filosofie" is een complexe filosofische vraag. Filosofenzijn uniek in de mate waarin zij van mening verschillen over het domein en de definitie van hun vakgebied.

Geschiedenis van de filosofie

Filosofen delen de lange geschiedenis van de Westerse filosofie in in klassieke filosofie (?), middeleeuwse filosofie (?), moderne filosofie(?) en hedendaagse filosofie. (?)

Klassieke Filosofie

De vóór-socratische periode

De Zeven Wijzen

De Milesische natuurfilosofen : Thales - Anaximander - Anaximenes

Pythagoras, de filosoof

De Eleaten : Xenophanes - Parmenides - Zeno van Elea

Herakleitos

De natuurfilosofen van de vijfde eeuw:

Empedocles - Democritus - Anaxagoras

De sofisten :

Protagoras - Hippias - Gorgias

Bloeitijd van de Griekse filosofie:

Socrates - Plato - Aristoteles

Middeleeuwse filosofie

Scholastiek:

Thomas van Aquino

  Bonaventura 
  Abelardus 
  Siger van Brabant 
  Albertus Magnus 
  Petrus Lombardus 
  Willem van Ockham 
  Johannes Duns Scotus 

Vorming van de moderne filosofie

Filosofen van de 17e, 18e en 19e eeuw:

René Descartes - Georg Hegel - Immanuel Kant - Søren Kierkegaard - Friedrich Nietzsche - Blaise Pascal - Arthur Schopenhauer - Baruch de Spinoza - Thomas Hobbes - John Locke

Moderne/hedendaagse filosofie

Filosofen van de 20e en 21e eeuw:

Henri Bergson - Martin Buber - Jacques Derrida - Michel Foucault - Benedetto Croce - Jürgen Habermas - DonnaHaraway - Martin Heidegger - Edmund Husserl - John Norman - Johannes JacobusPoortman - Karl Popper - Bertrand Russell - Jean-Paul Sartre - Max Scheler - Peter Sloterdijk - CharlesTaylor

Overzicht van de filosofie in Nederland en Vlaanderen, van de middeleeuwen tot heden:

• Kennisbank Filosofie Nederland
• C.A. van Peursen
• A. Cornelis

Externe links

• Filosofielinkpagina en nieuws